Ekko – go albmát leat gillájeaddjit

Lagt ut: mai 5, 2017

Fearránválddahus
Go albmát leat gillájeaddjit. Manne lea váttis suolbmudit gova albmás veahkaválddi gillájeaddjin?
Aleppos Voldai. Makkár mátki lea olbmui juridihka studeremis syrialaš stuorragávpogis gávpehoavdavirgái oarjenorgalaš gillái? Virus trigge cøliakiija. Urban greening, oassi 7: Hydroponalaš gilvin. Eallin lea improvisašuvdna. Mo ráhkkana olmmoš fáhkalašvuhtii?

Liŋka NRK Radioi – Ekko: Ekko – Go albmát leat gillájeaddjit

«Ser vi gutta?»-raporta

Lagt ut: mai 4, 2017

«Ser vi gutta?» lea raporta maid mii Gillánalbmás leat leamaš mielde buorideamen ja mii sáhttá leat ávkkálaš sihke gillájeddjiide ja fágaolbmuide.

Hva vet vi om seksuelle overgrep mot gutter og menn, og hva skal til for at utsatte gutter og menn oppsøker hjelp? Dette har vært tema for Reform og FMSOs samarbeidsprosjekt «Overgrepsutsatt? Ikke jeg, nei!». Prosjektet er finansiert av ExtraStiftelsen Helse og Rehabilitering.
Loga eanet: Overleverte Høie rapport om seksuelt misbrukte gutter og menn

Tysværa áššit ja bohtosat

Lagt ut: mai 3, 2017

Dása mii leat čohkken liŋkkaid mat gusket Tysværa áššiide.

Tysvær tar grep etter overgrepssaka. Som første kommune i landet vel dei no å gi økonomisk støtte til hjelpeorganisasjonen Utsatt mann. Dei støtter også SMISO.
Loga eanet: Gir økonomisk støtte til misbrukte menn

Etter at Tysvær kommune gjekk ut og lova at dei for alvor skulle rydde opp i overgrepsaka som for ein del år sidan sjokkerte heile kommunen, kom utsattmann.no og Smiso (Senter mot incest og seksuelle overgrep) på besøk i førre veke.
Loga eanet: Våg å snakke om sex og overgrep

Læreren misbrukte elever i 35 år Minst 20 elever ble utsatt for seksuelle overgrep av Læreren. Rektor, skolesjef og politi ble varslet om overgrepene …
Loga eanet: Læreren misbrukte elever i 35 år

Overgrepssaken i Tysvær: -Fryktelig skadelig å bære på hemmelighetene
Loga eanet: Overgrepssaken i Tysvær: -Fryktelig skadelig å bære på hemmelighetene

For kort tid siden hadde Tysvær Bygdeblad en sak om Jarle Holseter og hans organisasjon utsattmann.no. Nå vil en prøve å få til en samtalegruppe i Tysvær.
Loga eanet: Vil møtes på mandag

Almmái. Gillán.

Lagt ut: januar 26, 2017

nrkbanner
https://tv.nrk.no/program/DKSL60004316/mann-utsatt



https://www.nrk.no/emne/mann.utsatt.-1.13254361


Sotnabeaivvi juovlamánu 4. beaivvi almmuha NRK-nett jearahallamiid main Gillánalbmá lahtut leat gažaduvvon dii. 15.00.
Duorastaga juovlamánu 8. beaivvi sáddejuvvo dokumentára geasi MC-kampánnjas dii. 22.30.
Vuossárgga juovlamánu 12. beaivvi sáddejuvvo dokumentára Gillán albmáid birra dii. 22.30.
Dasa lassin áigot Norgesglasset nammasaš NRK-prográmmas ja eará mediaáššiin čalmmustahttit min ášši ovdal juovllaid.
Giitu ja rápmi NRK:i mii veahkka mielde oainnusin dahkat seksuála illastemiid gánddaid vuostá.

Sámediggeráđđi juolludii 100.000 ruvnnu Gillánalbmá organisašuvdnii

Lagt ut: mai 13, 2016

Sámediggeráđđi juolluda 100.000 ruvnnu Gillánalbmái, diehtojuohkin- ja čvgehanbargui seksuála illastemiid birra maid sámpmelaš albmát leat gillán.

– Dehálaš bargu govččastahttin dihtii tabuáššiid sámi servodagas ge, dadjá sámediggeráđđi Henrik Olsen.

Saemiedigkieraerie 100.000 kråvnah dåårje seabran Utsattmann bïevnese- jïh beagkoehtimmiebarkose seksuelle mïedtelimmien bïjre saemien kaarri luvnie.

– Akte vihkeles barkoe juktie suerkiem vueptiestidh man bïjre ij darhkh soptsesth saemien siebriedahkesne, saemiedigkieraerie Henrik Olsen jeahta.

http://sametinget.no/nor/Presse


Riikkaviidosaš diehtojuohkinkampánnja oassin vudjet Gillánalbmá ovddasteaddjit mohtorsihkkeliiguin Lindesnesas Davvinjárgii dán geasi.

Gillánalmmái lágida dán riikkaviidosaš kampánnja ovttasráđiid doarjjaguovddážiiguin mat leat vuodjinmátkki alde. Galget leat fáddáčoahkkimat ja hálešteamit sierranas olbmuiguin ja doibmiiguin. TV-dokumentára galgá ráhkaduvvot mátkki birra. Kampánnja ja organisašuvnna ulbmilat:

1. Oainnusin dahkat bártniid ja albmáid geat leat seksuálalaččat illastuvvon.

2. Addit doaivaga eará gillájeddjiide – veahki lea vejolaš oažžut.

3. Oaččohit eanet albmáid bargat fáttáin: seksuála illasteamit

4. Billistit tabuid: Inseastta galgá jávkadit hállamiin – ii ge jávohaga orrumiin

Mc tur

Mánnávuohta čuovvu du eallima miehtá

Lagt ut: april 22, 2016

Gillánalmmái almmustahttá dál golbma video mat galget geavahuvvot kinorekláman ja relámakeahtes beivviid TV:s. Hellodagaid jo beasat daid oaidnit TV2:s ja TV Norge-knálas ja geasset beasat oaidnit Gillánalbmá riikka máŋgga kinos.

Sisdoallu lea ahte buot rávesolbmot leat leamaš mánát ja ahte vásáhusat bajasšattadettiin váikkuhit dutnje oppa eallima. Ollugat leat vásiahan ahte mánnávuohta juksá du iešguđetlágan dilálašvuođain. Rávesolmmožin don leat das dábálaš sihkkaris doaimmas ja fáhkkestaga don leat das dego mánáš menddo stuorra gápmagiiguin. Dábálaččat mii savdnilit dan eret ja joatkit beaivvi doaimmaid.

Dan olbmui geas lea traumatiserejuvvon mánnávuohta sáhttá mánnávuohta boahtit badjelii nu realisttalaččat ahte dat dovdo dáhpáhusa ođđasis vásáhussan. Dat gohčoduvvo ”flash-backs” ja sáhttá bistit sekunddaid rájes minuhtaid rádjai. Ollu traumatiserejuvvomat leat vásihan dan máŋgii ja sáhttet muitalit ahte dovdo vearrábun go vearrámus deattán. Muhtumiidda šaddá veadjemeahttun eallit dábálaš eallima nu guhká go dát fáhkkestaga bohtet. Dat lea dego vázzit miidnaeatnamis. Fáhkkestaga lea hádja, jietna dahje olmmoš mii bohciidahttá reakšuvnna. Logihkalaš čilgehusa haga.

Min vásáhus lea dat ahte lea buoremus hállat geainna nu ge mánnávuođa birra. Dohkket ahte dat lea du eallima oassi ja dan ii sáhte giige nuppástuhttit. Muhto, dattetge lea áibbas vejolaš oažžut buori eallima, mas mánná sajáiduvvá dan rávesolbmui mii don leat odne. Dávjá sáhttá veahkehi háleštit dakkár olbmuin gii lea leamaš seamma eanadagas ja danne mii Gillánalbmás rabasmielaid muitalit iežamet muitalusaid. Mii háliidit gaskkustit ahte lea vejolaš oažžut veahki. Dan maid don vásihat ii mearkkaš ahte don leat seahkanan, muhto dat leat dábálaš dávisteamit eahpedábálaš dáhpáhusaide.

Váldde oktavuođa olbmuin geasa don luohtát. Jus dus ii leat giige geainna don duosttat háleštit, de sáhtát mannat min neahttasiidui; www.utsattmann.no. Doppe don sáhtát oažut rávvagiid ja veahki it ge dárbbaš iktit iežat nama. Mii sáhttit maiddái veahkehit du oažžut oktavuođa olbmuiguin geat sáhttet veahkehit, ja várra mieđuštit du mátkki muhtun gaskii.

Eatnat giitu filbmabuvttadeaddjái, Christian Wulffii, ja min bivnnuhažžii, Caspianii, gii neavttaša máná filmmas. Eatnat giitu Stein Roger Sordalii ge, gii lea min diktán geavahit musihka. Ja ii ge unnimusat Mánáid-, nuoraid- ja bearašdirektoráhtii (BUF-dir), mii lea ruhtadeaddji. Dii lehpet veahkkin dehálaš barggus.

Ikke Stikka Nr. 1 2015

Lagt ut: mars 7, 2016

Senter mot Incest i Oslo lea midjiide sádden PDF mas lea bláđđi «IKKE STIKKA». Olles dát bláđđi lea bártniid/albmáid birra geat leat vásihan illastemiid ja Gillánalbmá birra mii lea leamaš mielde.

Deaddil dán liŋkka lásten/lohkan dihtii pdf-filen.

SMI-oslo

Gillánalmmái ja Redd Barna lihkostuvvan ovttasbarggus jagi 2015

Lagt ut: januar 8, 2016

Gillánalmmái ja Redd Barna lihkostuvvan ovttasbarggus jagi 2015 Redd Barna kampánnjain

”Mun lean dás” álggii njukčamánus 2015 ja bisttii jagi lohppii. Ulbmil lei čalmmustit seksuála illastemiid mánáid vuostá, ja dan dehálašvuođa ahte rávesolbmot beroštit. Gillánalmmái bovdejuvvui searvat jo álggu rájes, ja dat mielddisbuvttii ahte ollugat min lahtuin besse juogadit iežaset muitalusaid ja rávvagiid vásáhusaideaset vuođul kapánnja ollu doaimmain.

Čálii Svein Schøgren

Gillánalbmás mii oaivvildit ahte rabasvuohta lea deháleamos vearjjuin okta go áigumuš lea dáistalemiin jávkadit seksuála illastemiid mánáid vuostá. Mii háliidit dahkat mánáid ja rávesolbmuid diđolažžan das ahte illasteamit dáhpáhuvvet miehtá áiggi ja ollu eanet go dan maid almmolaš logut čájehit. Seammás mii čuoččuhit ahte illastemiid sáhttá čađahit sihke almmái ja nisu, ja son ii leat balddonas gáhtas, muhto vaikke gii. Denne galget váhnemat heaitit leamen jáhkkilat, muhto bearráigeahččat mánáideaset. Ahte jahkkemeahttun ollu gánddat vásihit seksuála illastemiid lea eará dehálaš suorgi maid galggašii dutkat. Go albmát geat ieža leat vásihan illastemiid bajásšattadettiineaset muitalit iežaset muitalusaid, de dat leat mielde jávkadeamen tabuid, ja nu lea álkit earáide duostat muitalit illastemiid birra. Danne mii iežamet olmmošlaš gillámiin válljet loaiddastit ovdan mediain iežamet muitalusaiguin.

Álbmotčoahkkimat logi gávpogis Norggas

Redd Barna kampánnja álggahuvvui almmuhemiin dan dálus mas Litteraturhuset lea Oslos. Gillánalbmá stivrajođiheaddji lei okta ávžžuheddjiin. Seamma beaivvi son beasai muitalit iežas muitalusa TV2 God Morgen Norge-prográmmas, masa son oassálasttii Redd Barna váldočálliin Tove R. Vangiin. Maŋŋil su jearahalle TV2:s ja radio P4:s. Kampánnja čalmmustahttojuvvui álbmotčoahkkimiiguin logi gávpogis riikka miehtá, ja vuosttamussan Mandálas njukčamánu 11. beaivvi. Doppe lei galledeapmi joatkkaskuvllas ja álbmotčoahkkin Buen nammasaš kulturviesus. Gillánalbmá beaivválaš jođiheaddji, Jarle Holseter, juogadii iežas muitalusa ja muitalii makkár čuovvumušat leat olbmui illastemiid geažil. Mandála čoahkkimiidda serve maiddái neavttár Tobias Santelmann ja Redd Barna váldočálli Tove R. Vang. Máŋga media čuvvo dáhpáhusa ja jearahalle oassálastiid. Dat mediat ledje Fædrelandsvennen, Lindesnes avis ja NRK Sørlandet. Dovddus prográmmajođiheaddji Trude Teige lei mielde gulaheaddjin.
Mandála Redd Barna lágidii maid hivvodatčoahkkaneami mii lei gávpoga buot skuvllaid váhnemiid čoahkkin, mas Gillánalbmá stivralahttu, Ketil Kristoffersen, beasai juogadit iežas muitalusa. Ja oktanaga suinna Redd Barna juridihkalaš ráđđeaddi, Lars Due Tønnesen. Odd Sverre Pedersen ovddastii Gillánalbmá ”Jeg er her”-lágideamis sihke Drámmenis ja Kongsvingeris. Son lea máŋgii juogadan iežas muitalusa mediain ja VGTV jearahalai su ja Redd Barna golggotmánus.

Mánáidvuoigatvuođaid seminára

Gillánalbmá davimus lahttu, Bjørn Aasmoe, bargá daid olbmuid ráđđeaddin geat leat vásihan seksuála illastemiid. Son lea leamaš mediain rabasmielaid iežas illástanvásáhusaid birra maid son gillái bajásšattadettiinis. Borgemánus 2015 lei son ovdasága doalli mánáidvuoigatvuođaid semináras Litteraturhuset:s Oslos, mas son hálai heahpada birra. Dat lea váttis fáddá ollu illastuvvon olbmuide.
Skábmamánus son lei maid áidna ovdasága doalli mánáidvuoigatvuođaid iđitboradeamis ja eahketsemináras eaktodáhtolaččaid várás Troandimis. Fáddát doppe ledje ahte maiddái bártnit ja albmát illastuvvojit, ja mo illasteamit váikkuhit sidjiide.

Digitála muitalusat sosiála mediain

Beroštahtti gelddolaš prošeakta mii ollá hui ollugiidda sosiála mediaid bokte, almmuhuvvui skábmamánus. Vihttá albmá min organisašuvnnas bovdejuvvojedje muitalit iežaset muitalusaid digitála muitalussan. Dán buvttadeaddji lei Merete Grimeland, gean Redd Barna lei bálkáhan. Dát digitála muitalusat almmuhuvvojit juohke beaivvi olles mánu áiggi, ja dat leat ozahahtti, garra ja hearkkes muitalusat gánddaid ja nieiddaid birra geat vásihedje seksuála rihkkumiid mánnávuođas.

Fágabeaivi Romssa gávpogis

Skábmamánus lágidii Gillánalmmái fágabeaivvi Romssa gávpogis ovttasráđiid Redd Barnain. Bjørn Aasmoe doalai buot čoahkis nu ahte šattai beaktilis čalmmusteapmi seksuálalaš illastemiid váttisvuođain oppalohkái, mas illastuvvon albmát erenoamážit čalmmustuvvojedje. Doppe ledje ollu resursaolbmot ovdasága doallin, politiijas, mánáidsuodjalusas ja Redd Barna-organisašuvnnas. Daid lassin besse njealjis Gillánalbmás muitalit iežaset muitalusaid ja vásáhusaid eanet go 100 guldaleaddjái. Neavttár Bernt Bjørn lei gulaheaddji ja guoimmuhii heivvolaččat válljejuvvon divttaiguin ja lávlagiiguin. Mediat čájehedje stuorra beroštumi go guovloaviissat davvin ja NRK jearahalle Gillánalbmá beaivválaš jođiheaddji, Jarle Holseter, ja lágideami eará oasseváldiid.

Mii leat hirpmus ilus ovttasbarggu geažil Redd Barnain dán jagi, ja mii giitit ahte Gillánalmmái beasai leat mielde dás. Mii doaivut ahte beassat ain ovddas guvlui joatkit buori ovttasbarggu. Mii leat gullán ollu gillán albmáin ja oapmahaččain, ja vel fágsuorggi bargiin ge, mii nanne min jáhku dasa ahte oinnolašvuohta ja rabasmielalašvuohta lea buot deháleamos min barggus. Duohtalogut ja teoriijat leat buorit, muhto ii miige leat buoret go gullat daid olbmuid vásáhusaid geat leat rupmašii dovdan illastemiid, ja geat leat nákcen fas beassat juolgásiidda.

Gillánalmmái allaskuvllain ja universitehtain

Lagt ut: januar 8, 2016

Gillánalbmás lea áŋgiruššansuorgi beassat sisa skuvllaide ja allaskuvllaide diehtojuohkimiin ja ovdaságaid doallamiin. Ulbmil lea juksat oahpaheddjiide geat leat buot oahpahusdásiin, ja eanemusat ohppiid ja studeanttaid.

Psykologiijastudeanttat Birggonis

Jagi 2015 vásiheigga Gillánalbmá stivrajođiheaddji Svein Schøgren ja stivrra várrejođiheaddji Johnny Thorsen dan ilu ahte beasaiga galledit Birggona universitehta. Studeantasearvi lágida fágaeahkediid, ja ovtta fágaeahkeda moai leimme ovdaságadoallit. Eahkit álggi dan láhkai ahte šattai guhkes ráidu. Munnuide muitaluvvui ahte dábálaččat lávejit leat unnibuš go 100 studeantta dáin fáddáeahkediin, muhto dán eahkeda ledje guovtte geardái nu ollu studeanttat siste go uvssat giddejuvvojedje. Ja iešguđetlágan oahpposurggiid studeanttat bohte. Studeanttat čohkkájedje dego buolli čuovggat go moai juogadeimme muitalusaid ja vásáhusaid dakkár olbmuid bajásšaddamiin geat ledje gillán seksuála illastemiid ja maŋŋeváikkuhusaid maid ledje ožžon. Maŋŋá ovdaságaid bissánedje máŋggas ja dáhtto oktagaslaš háleštemiid, ja munnuide geat juogadetne iežame eanemus priváhta dovdduid. Dalle dovde moai ahte sáhka lei ollán guldaleddjiide, ja dalle dovdo ahte gánnáha dovdat bákčasa. Dát lei dakkár galledeapmi maid sihke mii Gillánalbmás ja forumeahkediid jođiheaddji oaivvildeimmet galggašii šaddat jahkásaš dáhpáhussan.

Buskeruda allaskuvla

Buskeruda allaskuvllas álggahuvvui diibmá joatkkaoahppofálaldat mii sisttisdoallá seksuála illastemiid mánáid vuostá. Ulbmiljoavku leat studeanttat ja earát geat barget olbmuiguin iešguđetlágan fitnuin, dego sisosionomat, poilitiijat, oahpaheaddjit jna. Oahpu jođiheaddji, Runi Børresen, bovdii Gillánalbmá searvat ovdaságain ovtta beaivvi semesteris. Rápmi sutnje, gii lea ádden ahte seksuála illastemiid gillájit albmát ge ja ahte illasteaddjit sáhttet maid leat nissonolbmot. Gillánalbmá Svein Schøgren muitalii iežas bajásšaddama birra mas son illastuvvui ja son juogadii iežas vásáhusaid maŋŋeváhágiiguin ja deaivvademiin veahkkevuogádagain. Studeanttat, geat ledje iešguđelágan agis ja gulle iešguđetlágan fidnojoavkkuide, jerre ollu buriid ja dehálaš gažaldagaid. Ovdaságadoalli bovdejuvvui boahtit ruovttoluotta ja dan son giitti lohpidii. Giitu Runi Børresenii gii lea dahkan álgaga dán kursii, ja Allaskuvlii mii lea čáhkken dasa saji.

Agdera allaskuvla

Čakčat 2015 doalai Gillánalbmá jođiheaddji, Jarle Holseter, ovdasága Agdera allaskuvllas, ovttas Raymond Lønberg nammasaččain, gii bargá seksuála illastemiid vuosttaldeaddji doarjjaguovddážis. Ovdal leaba Gillánalbmái gulli Jarle Holseter ja Svein Schøgren doallan fáddáeahkeda Agdera allaskuvlla sosionomastudeanttaide. Dat lihkostuvai bures ja mii háliidivččiimet ahte dakkár fáddáeahkedat šattašedje jahkásaš dáhpáhussan.
Gillánalmmái háliida galledit juohkelágan skuvllaid diehtojuohkimiin ja ovdaságaiguin, muhto okta váttisvuohtan leat golut dakkáriid oktavuođas. Eanaš skuvllain lea ráddjejuvvon ruhtavárri ja dat eai vuorut dán fáttá. Muhto mii ávžžuhit oahpaheddjiid, studeanttaid ja skuvlajođiheddjiid váldit oktavuođa minguin. Ovttasráđiid mii sáhttit gávdnat vugiid mo mii dán váttisvuođa čoavdit. Go Gillánalmmái galledii sosionomastudeanttaid Agdera allaskuvllas, de dan ruhtadedje skuvla ja fágasearvi ovttas. Čovdoš hutkáivuohta čuolmmaid.

Av Svein Schøgren